|
بحث ما در اقسام حج بود . رسیدیم به فرع چهارم در حدی که
تعیین می شود حال 48یا 12یا حضور عرفی عند مسجد الحرام اگر
کسی در نفس حد قرار گیرد ملحق به کدام میشود ؟
دو رقم بحث است : بحث موضوعی و بحث حکمی
1-
بحث موضوعی : برخی گفته انداین مساله موضوع ندارد تا بخواهیم زحمت
استنباط حکم را بدهیم . زیرا حد خطموهومی است .
جواب :
الف) مسائل فقهی را برمحور موضوعات عرفی دور می زند و حکم از طف شارع مقدس مگر
اینکه آن موضوع حقیقت شرعیه داشته باشیم .
فرق است بین مسامحات عرفی و
توسعه عرفی
مسامحه در موضوعات فقهی معتبر
نیست بر خلاف توسعه عرفی .
ب) از طرفی خودمیل یک اندازه دقیق ریاضی ندارد. مستوی الخقه را ذراعشان را اندازه
بگيريد با هم تفاوت دارد گاهى دو سانت حداقل با هم تفاوت
دارد. و هر
ذراع 4 هزار میل است یعنی 40 متر . اگر حد را 48 فرض کنیم
به حساب عرفی 2 کلیومتری در افراد مختلف حد 48 جابجا می
شود .
نتیجه : وسوسه
درباره وجود موضوع برای فرع چهارم شایسته نیست .
2- بحث حکمی : با ثبوت وجود موضوع برای مساله آیا فرع چهارم ملحق به حج تمتع می شود
یا افراد ؟
اصل اقتضا می کند تمتع را . روایات متعدد مطلق ای داشتیم که می گفت باید همه حج
تمتع بجا آورند الا ما خرج بالدلیل .
و اما ادله :
حدیث 3 باب 6 از ابواب اقسام
الحج :
14738 - وَ عَنْهُ عَنْ عَبْدِ
الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي نَجْرَانَ عَنْ حَمَّادِ بْنِ
عِيسَى عَنْ حَرِيزٍ عَنْ زُرَارَةُ
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع قَالَ قُلْتُ
لِأَبِي جَعْفَرٍ ع قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فِي
كِتَابِهِ ذلِكَ لِمَنْ لَمْ يَكُنْ أَهْلُهُ حاضِرِي
الْمَسْجِدِ الْحَرامِ- قَالَ يَعْنِي أَهْلُ مَكَّةَ
لَيْسَ عَلَيْهِمْ مُتْعَةٌ كُلُّ مَنْ كَانَ أَهْلُهُ
دُونَ ثَمَانِيَةٍ وَ أَرْبَعِينَ مِيلًا ذَاتِ عِرْقٍ وَ
عُسْفَانَ كَمَا يَدُورُ حَوْلَ مَكَّةَ- فَهُوَ مِمَّنْ
دَخَلَ فِي هَذِهِ الْآيَةِ وَ كُلُّ مَنْ كَانَ أَهْلُهُ
وَرَاءَ ذَلِكَ فَعَلَيْهِمُ الْمُتْعَة
در باره خود حد ساکت است اما
ماوراء تمتع و مادون افراد .
حدیث 7 باب 6 از ابواب اقسام
الحج :
14742- وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ
عَلِيِّ بْنِ السِّنْدِيِّ عَنْ حَمَّادٍ عَنْ حَرِيزٍ
عَنْ زُرَارَةَ
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع قَالَ سَأَلْتُهُ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ
ذلِكَ لِمَنْ لَمْ يَكُنْ أَهْلُهُ حاضِرِي الْمَسْجِدِ
الْحَرامِ- قَالَ ذَلِكَ أَهْلُ مَكَّةَ لَيْسَ لَهُمْ
مُتْعَةٌ وَ لَا عَلَيْهِمْ عُمْرَةٌ قَالَ قُلْتُ فَمَا
حَدُّ ذَلِكَ قَالَ ثَمَانِيَةً وَ أَرْبَعِينَ مِيلًا
مِنْ جَمِيعِ نَوَاحِي مَكَّةَ- دُونَ عُسْفَانَ وَ دُونَ
ذَاتِ عِرْق .
این حدیث می گوید نفس حد ملحق
می شود به تمتع منتها این حدیث مشکل سندی دارد .
عَلِيِّ بْنِ السِّنْدِيِّ محل بحث است .
حدیث 10 باب 6 از ابواب اقسام
الحج :
14745 وَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ
إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِيسَى عَنْ
حَرِيزٍ
عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ
جَلَّ ذلِكَ لِمَنْ لَمْ يَكُنْ أَهْلُهُ حاضِرِي
الْمَسْجِدِ الْحَرامِ- قَالَ مَنْ كَانَ مَنْزِلُهُ عَلَى
ثَمَانِيَةَ عَشَرَ مِيلًا مِنْ بَيْنِ يَدَيْهَا وَ
ثَمَانِيَةَ عَشَرَ مِيلًا مِنْ خَلْفِهَا وَ ثَمَانِيَةَ
عَشَرَ مِيلًا عَنْ يَمِينِهَا وَ ثَمَانِيَةَ عَشَرَ
مِيلًا عَنْ يَسَارِهَا فَلَا مُتْعَةَ لَهُ مِثْلُ مَرٍّ
وَ أَشْبَاهِه.
این حدیث می گوید نفس حد ملحق
می شود به افراد اما این حدیث معرض عنها اصحاب است و احدی
به 18 میل فتوا نداده است .
حدیث 12 باب 6 از ابواب اقسام
الحج :
14747 وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ
يَحْيَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ
الْحَكَمِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ أَبِي
بَصِيرٍ
عَنْ أَبِي
عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قُلْتُ لِأَهْلِ مَكَّةَ مُتْعَةٌ
قَالَ لَا وَ لَا لِأَهْلِ بُسْتَانَ- وَ لَا لِأَهْلِ
ذَاتِ عِرْقٍ وَ لَا لِأَهْلِ عُسْفَانَ وَ نَحْوِهَا .
این حدیث مشکل سندی دارد و علی
بن حمزه محل بحث است .
نتیجه : از میان
این روایات حدیث اول سند معتبری داشت اما دلالتی نداشت .
حدیث دوم سند معتبر اما قائلی نداشت و معرض عنها بود . اما
دو روایات دیگر دلالت روشن ولی با هم متعارض بودند و نیز
مشکل سدی داشتند . بنابریم مدرک معتبری که سندا و دلالتا
باشد نداریم که معارض هم نداشته باشد . باید یه اصل رجوع
کنیم یعنی عمومات یعنی ملحق میشود به حج تمتع .
فرع پنجم :
اگر کسی شک کند مکانی که در آن
است ماوراء است یا مادون یا نفس الحد وظیفه چیست ؟
اولا تفحص لازم است یا نه ؟
برخی می گویند در موضوعات تفحص
لازم نیست
اما ما می گوییم در برخی از
موضوعات لازم است :
1-
طبیعت بدون فحص روشن نشود فحص واجب است . مثال شک دارد
اموالش به حد استطاعت رسیده یا نه ؟
2-
علم در آستینش است
. مثال شک دارد به زید بدهکار است یا نه ؟ اگر در دفتر
حساب نظری بیفکند متوجه می شود اینجا هم فحص واجب است .
نتیجه : در
ما نحن فیه هم فحص واجب است زیرا طبیعت اقتضا می کند
.
|
