|
بحث در اقسام حج بود . تمتع برای ماوراء حد و شخص نائی و
قران و افراد برای مکی و مادون حد .
حالا کسی دو وطن
دارد وظیفه چیست ؟
عبارت تحریر : من كان له وطنان أحدهما دون الحد و الآخر
خارجه أو فيه لزمه فرض أغلبهما ، لكن بشرط عدم إقامة سنتين
بمكة، فإن تساويا فان كان مستطيعا من كل منهما تخير بين
الوظيفتين و إن كان الأفضل اختيار التمتع، و إن كان
مستطيعا من أحدهما دون الآخر لزمه فرض وطن الاستطاعة .
عنوان مساله :
دو حالت ذکرکرده اند :
1- فرض اغلبیت توطن فی
احدهما : لزم فرض اغلبهما . استثناء : مگر اینکه 2 سال در
مکه مقیم باشد .
2- فرض تساوی توطن :
الف) مستطیع من كل منهما :
تخير بين الوظيفتين و إن كان الأفضل اختيار التمتع .
ب ) مستطيع من أحدهما دون
الآخر : لزمه فرض وطن الاستطاعة .
اقوال :
لاخلاف فیهما نه در اغلبیت و نه در تساوی دو وطن .
مرحوم نراقی در المستند ص 117: ذو المنزلين يعتبر في تعيين الفرض أغلبهما إقامة،
فيتعيّن عليه فرضه، بلا خلاف يوجد و لو تساويا يتخيّر بين
الفرضين، بلا خلاف كذلك .
صاحب ریاض ج6 ص173:
و لو كان له منزلان أحدهما بمكة و ما في معناها و الآخر
بمحلّ ناء عنها اعتبر في تعيين الفرض أغلبهما عليه إقامةً،
فيتعين عليه فرضه، و لو تساويا تخيّر في التمتع و غيره،
بلا خلاف في المقامين ظاهراً.
جواهر ج18ص 92 :
و لو كان له منزلان و وطنان منزل بمكة أو حواليها مما هو دون
الحد و منزل في غيرها من البلاد التي هي خارج الحد من غير
فرق بين افرادها لزمه فرض أغلبهما عليه بلا خلاف أجده فيه
.
جواهر ج18ص 94 :
فان تساويا و استطاع من كل منهما كان له الحج بأي الأنواع
شاء بلا خلاف أجده فيه .
ادله :
الف) اصل و قاعده :
اگر به فرض روایات نباشد و یا کاستی پیدا کرد اصل چه اقتضاء
می کند ؟ صاحب صاحب وطن در مدینه ادله نائی را شامل می شود
صاحب وطن در مکه ادله حاضر را شامل می شود
بنابراین قاعده یعنی عمومات
تخییر را اقتضا می کند . توجه کنید جای احتیاط هم
نیست زیرا واقع که مجهول نیست و 2 تا حج هم که واجب نیست .
توجه کنید صحبت درحج وجوبی است بله در حج مستحبی افضلیت تمتع
است .
حدیث 1 باب 9 از ابواب اقسام الحج :
14755 مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُوسَى
بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَمَّادِ
بْنِ عِيسَى عَنْ حَرِيزٍ عَنْ زُرَارَةَ
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع قَالَ مَنْ أَقَامَ بِمَكَّةَ
سَنَتَيْنِ فَهُوَ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ- لَا مُتْعَةَ لَهُ
فَقُلْتُ لِأَبِي جَعْفَرٍ ع أَ رَأَيْتَ إِنْ كَانَ لَهُ
أَهْلٌ بِالْعِرَاقِ- وَ أَهْلٌ بِمَكَّةَ قَالَ
فَلْيَنْظُرْ أَيُّهُمَا الْغَالِبُ عَلَيْهِ فَهُوَ مِنْ
أَهْلِه .
این روایت با اصل و قاعده که ذکر شد مخالف است و بین اغلبیت
و تساوی فرق گذاشته است.
سند شیخ طوسی به موسی بن القاسم صحیح است و خود
موسی بن القاسم هم ثقه و بعدی ها همگی از ثقات .
توجه کنید ذیل روایت شاهد است .
دو نکته در معنی روایت باید روشن شود :
1-
معنای غالب :
الف) مراداز غلبه طوری باشد که
مکان دوم وطن نمی باشد با این تفسیر روایت طبق قاعده می
شود ب ) هردو مکان وطن حساب می شوند و خلاف قاعده ای می
شود که ذکر کردیم و اینجا باید به روایت تعبد پیدا کنیم .
2-
معنای " و هو من اهله " :
الف) من اهله فی الحج
ب ) من اهاله مطلقا : مدار وطن
در اسلام وطن غالب است و غیر غالب ولو وطن عرفی است اما
وطن شرعی نیست .
برخی گفته اند می توانیم حکم را
تسری بدهیم به نماز مسافر یعنی اگر کسی دو وطن داشت فقط در
وطن غالب نماز وی تمام است .
|
