درس خارج فقه حضرت
آیت الله مکارم
88/11/13 بسم
الله الرحمن الرحیم
بحث مسائل روز :
دهه مبارک فجر یاد آور عظمت ملت و خون های پاک
شهدا، شجاعت ایثارگران و تدابیر امام راحل(قدس
سره) است. تمامی اقشار مردم باید سعی کنند ارزش
های انقلاب در این دهه زنده شود و گرد و غبار
نسیان روی آن ننشیند اربعین حسینی را باید خیلی
گرامی داشت، کسانی که در عراق و کربلا بوده اند می
دانند که مردم عراق به این ایام بیش از عاشورا
اهمیت می دهند. اربعین مجموعه ای از مصائب عاشورا
و بعد از آن است. بین عاشورا و اربعین مصائب زیادی
بر اهل بیت عصمت و طهارت گذشته است و عظمت و شکوه
امام حسین (علیه السلام) هم در این ایام بیشتر شده
است. مبلغان باید سعی کنند ارزش های قیام امام
حسین (علیه السلام) را زنده کنند و در این ایام
شجاعت، رشادت، ظلم ستیزی و دیگر اهداف مقدس امام
حسین (علیه السلام) را تبیین نمایند. در این ایام
باید به همه سفارش کنید که از انجام کارهایی که
سبب وهن این مراسم باشکوه می شود پرهیز کنند.
دهه مبارک فجر یاد آور عظمت ملت و خون های پاک
شهدا، شجاعت ایثارگران و تدابیر امام راحل(قدس
سره) است . من از تمام ملت عزیز ایران تقاضا می
کنم سعی کنند ارزش های انقلاب در این دهه زنده شود
و گرد و غبار نسیان روی آن ننشیند. مبادا با اعمال
ضد ارزشی شکوه این دهه غرور آفرین زیر سئوال برود.
همه انتظار دارند که نباید فیلم های آلوده ای که
مربوط به افراد بی بند و بار است به نام فیلم دهه
فجر پخش شود و نباید بر خلاف دستور قرآن کارهای ضد
اسلامی انجام شود. از افراد معلوم الحال به نام
بازیگر دعوت نکنند و حجاب اسلامی را رعایت کنند.
دهه فجر یعنی دهه زنده کردن ارزشهای اسلامی و زنده
نگه داشتن خون شهداء .
از خزانه این ملت حاتم بخشی به بعضی از بازیگران
نکنند، مردم این کارها را فراموش نخواهند کرد و
روزی جواب خواهند خواست. به جای این کارها به فکر
تهیه مسکن، کار، هزینه تحصیل برای جوانان باشند و
برای دخترانی که حتی قادر به تهیه یک جهیزیه ساده
هم نیستند به آنها برسند و مناطق محروم را کمک
کنید. احیای ارزش های انقلاب یعنی اینها نه
اینکه فیلم های خلافی را به نام دهه فجر نشان
بدهند که ان شاء الله نخواهند داد. شنیده شده
است در مطبوعات آمده بود که بعضی افراد برای اینکه
مراسم فیلم فجر آزادتر باشد آیات حجاب قرآن را
انکار کرده اند که البته این موضوع هنوز برای ما
ثابت نشده است و اگر ثابت شود ما وظیفه سنگینی در
برابر این کارها خواهیم داشت، به هر کس که می
خواهند متکی باشند ، باشند. نه روح حضرت امام
(ره) از این گونه اقدامات راضی است و نه مقام معظم
رهبری. ما اجازه نخواهیم داد ارزش های اسلامی به
وسیله برخی از افراد که متکی به قدرت هایی باشند
پایمال شود، کشور ما اسلامی است و این بسیجیان
حاضرند برای ارزش های اسلامی جان بدهند نه برای
چیزهای دیگر. (تکبیر حاضران) . دهه فجر دهه آشنا
کردن نسل جوان با ارزش های والای انقلاب اسلامی
است و امیدواریم همه ما مسئولیت های خود را فراموش
نکنیم و آن را به درستی انجام بدهیم. بحث فقهی : چند
نکته عرض می کنیم : 1- ما
روایت سعید اعرج را تضعیف کردیم . اما
گفتند مرحوم نجاشی توثیق کرده است . اگر به معجم
رجال الحدیث مراجعه کنید سعید بن عبدالرحمن اعرج
داریم و سعید بن عبد الله و سعید اعرج داریم .
نجاشی سعید بن عبدالرحمن را توثیق کرده است . در
بین علمای رجال مطرح است که آیا این 3 عنوان یک
شخص هستند یا نه ؟ از نظر ما قراینی نمی باشد برای
وحدت و اتحاد 3 عنوان در یک نفر . ما همچنان وی را
تضعیف می کنیم . 2- ما یک
عبارت از منابع اهل سنت داریم که مربوط به
شرط سوم است که می گوید عمره و حج تمتع باید در
سنه واحده انجام شود . در سنن بیهقی ج 4 ص 356
روایتی است که اگر در همان سال حج تمتع را بجا نمی
اوردند قربانی نمی کردند بعنی حج سال آینده افراد
بود نه تمتع . یعنی شرط سوم را قبول دارند که عمره
و حج تمتع باید در یک سال انجام شود و اگر به سال
اینده بیفتد حج افراد می شود . 3- عبارت شهید در دروس :
که گفتیم اگر کسی عمره را بجا بیاورد و در
احرام باقی بماند تا سال آینده حج را بجا بیاورند
کافی نیست . باید هردو در یک سال باشد . اما در
دروس عبارتی است که بگوییم حج چنین شخصی صحیح باشد
. شاید به واسطه همان روایت معارض است که ما
نپذیرفتیم . دروس ج 1 ص
339 : و لو أتى بالحجّ في السنة القابلة فليس
بمتمتّع، نعم لو بقي على إحرامه بالعمرة من غير
إتمام الأفعال إلى القابل احتمل الإجزاء.
بحث در این بود که ماروایت 8 باب 2 از ابواب اقسام
حج داریم . مضمون چنین بود روایت می فرماید احرام
حج از همان میقاتی که قصد بازگشت از آن به مکه را
دارد انجام گیرد . برخلاف مطالب قبلی که می فرمود
احرام حج تمتع از مکه . روایت از نظر سند معتبر و
موثق است . از نظر دلالت ظاهر این است که اگر
شخص مجاور بود- البته مجاورتی که موجب تبدیل تمتع
به افراد و قران نباشد – عمره تمتع را بجا آورده و
برای عذری از مکه بیرون رفته وبه میقات معینی
رسیده . حال در بازگشت یاید از همان میقات محرم
شود . اما این روایت معرض عنها اصحاب می باشد .
این روایت را کسی به مضمونش فتوی نداده است . و ما
معرض عنها اصحاب را حجت نمی دانیم . بنابراین
روایت را می بوسیم و می گذاریم کنار . البته برخی
4حمل و توجیه برای این روایت ذکر کرده اند . اما
مرحوم صاحب عروه و مرحوم حکیم در مستمسک ج11 ص 203
عباراتی برای توجیه این روایت نقل کرده اند تا
منافات ظاهری این روایت را با مشهور ( احرام حج
باید از مکه باشد ) برطرف کنند . توجیهات چهار گانه : 1- مراد از حج درعبارت
" احرم من ذات عرق بالحج " عمره باشد . عمره مجددی
نیت کرد . در صدرروایت عمره و تمتع را جدا از هم و
مقابل هم واقع شده اند . حال چگونه می توانیم چنین
حملی بکنیم ؟ بعید است . عمره مجدد در یک ماه
نامشروع است زیرا لکل شهر عمره . 2- مراداز حج حج افراد
باشد .افراد را می توان از میقات محرم شد . فرض ما
این است که حج تمتع باشد نه افراد . طبق چه وجهی
تبدیل شود ؟ 3- حمل بر تقیه کنیم .
اولا لحن روایت بر خلاف تقیه است . عبارت"
فَخَرَجَ يَتَلَقَّى بَعْضَ هَؤُلَاءِ " درروایت
با مقام تقیه ساز گاری ندارد . مقام مقام خصوصی
بوده است . مضافا بر این ثابت نیست که عامه بر این
نظر باشند . 4-
امام در میقات محرم شد و در مکه مجددا محرم شد .
اولی مستحب به احترام میقات ودومی واجب . آیا
روایت نباید می فرمود مثلا ثم احرم فی مکه والا
باعث اغوای مردم می شد . و دو احرام را کجا داریم
که یمی مستحب و دیگری واجب یا هردو واجب . تلخص من جمیع ذکرنا :
محامل چهار گانه قابل قبول نیست . مرحوم حکیم در
مستمسک ج 11 ص 203 چنین گفته اند: همه باید از مکه
محرم شوند ( عام ) مگر کسانی که به واسطه عذری از
مکه خارج شده و از میقاتی عبور کرده اند در بازگشت
باید از همان میقات محرم شوند ( خاص ). ایشان
فرموده اند لال یبعد که چنین بگوییم اما ما
نپذیرفتیم
