آرشیو درس خارج فقه حضرت آیت الله مکارم چهارشنبه 12 اسفند 88

درس خارج فقه حضرت آیت الله مکارم
88/12/12
بسم الله الرحمن الرحیم

بحث اخلاقی و مسائل روز :
میلاد پیامبر اکرم(ص)، ولادت امام صادق(ع) مبارک باشد و در هفته وحدت، امت اسلام اتحاد و یکپارچگی لازم و ضروری است . مشکل امروز مسلمانان پراکندگی می باشد.
در برخی کشورهای اسلامی از جمله افغانستان، عراق، یمن، پاکستان و دیگر کشورهای اسلامی امروزه جنگ و برادر کشی وجود دارد و این کشورها، گرفتار اختلافات داخلی هستند . تا مسلمانان جهان به وحدت نرسند مشکل امت اسلام حل نخواهد شد و دشمنان بر ما مسلط خواهند بود.
امروز اقلیت صهیونیست در قلب کشورهای اسلامی لانه کرده و از اختلافات امت اسلام سوء استفاده می کند و اگر امت اسلام متحد باشند جایی برای آنان در بین کشورهای اسلامی وجود نخواهد داشت.
باید ریشه اختلافات شناسایی و خشکانده شود تصریح کرد: تنها در صورت تحقق این مهم است که وحدت حاصل خواهد شد و تنها با شعار وحدت یکدلی و یکپارچگی حاصل نخواهد شد.امروزه گروهی تند رو به نام وهابیان که تشنه خون هستند در کشورهای مختلف از جمله مناطق شرقی ایران شیعیان و اهل تسنن را به قتل می رسانند، این ها افراد نادانی هستند که از حقایق اسلامی به دور می باشند و غیر خود را کافر می پندارند.
اینها عامل ایجاد اختلاف در امت اسلام هستند؛ اما خوشبختانه در میان وهابیان کسانی پیدا شده اند که عمل تندروها را تقبیح و خون اهل قبله را محفوظ می‌دانند همچنین علمای اهل سنت سیستان و بلوچستان در زمان دستگیری ریگی اقدامات جنایتکارانه این شرور را محکوم کردند.
گروه های معتدل باید جلوی تندروها را بگیرند . تا تندروها فعال هستند وحدتی در میان امت اسلام محقق نخواهد شد. متاسفانه در میان شیعیان نیز برخی افراد پیدا می شوند و با کارهای غیرمنطقی که انجام می دهند سبب شعله ورشدن آتش اختلافات می شوند. دشمنان اسلام از اقدامات غیر منطقی سوء استفاده می کنند و ما باید مراقب باشیم.
عقلای هر دو طرف،‌علمای مصر، شیخ الازهر می توانند نقش مهمی را در جلوگیری از تندروی های آن طرف داشته باشند، مراجع تقلید ما نیز می‌توانند از این موضوعات جلوگیری کنند.
سال ها قبل مرجع تقلید فقید مرحوم حضرت آیت‌الله بروجردی پایه دارالتقریب را بنا کردند که به عقیده ما این دارالتقریب باید دوباره احیا شود.
علمای الازهر و مصر باید دست به دست هم دهند تا سنت مرحوم حضرت آیت الله بروجردی احیا شود و اجازه ندهند سیاست های غربی آن ها را تحت تاثیر قرار دهد و اختلافات در بین امت اسلامی حاکم شود.
عامل دیگری که در اختلافات موثر است از دور قضاوت کردن می باشد و اگر کنار هم بنشینیم و منطقی بحث کنیم مشاهده خواهیم کرد که مشکلات ما بسیار فراوان نیست. نه ما اصرار داریم آن‌ها دست از عقایدشان بردارند و نه آن‌ها چنین انتظاری دارند، باید روی مشترکات که در دین اسلام که کم هم نیست تکیه کرد .متاسفانه برخی از این دولت ها آلت دست استکبار، آمریکا و اسرائیل شده اند و مدام در پی اختلاف افکنی و آتش افروزی هستند.
ما در هفته وحدت سخن از وحدت شیعه و اهل سنت به زبان می آوریم اما متاسفانه در داخل خودمان سخن برای وحدت برای برخی‌های سنگین است؛ ما وحدت وفاداران به نظام را می گوییم نه مخالفان را؛ در عین حال این مساله در داخل کشور کم تر مطرح می‌شود و امیدواریم همه ما به سوی وحدت که عامل عزت و اقتدار مسلمانان است حرکت کنیم .
بحث فقهی :
بحث ما در این بود که اگر کسی عمره تمتع را بجا اورد باید از مکه بیرون نرود مگر محرما . حال اگر تخلف کرد و و سپس هم محرم به احرام حج شد و رفت عرفات.آیا حج وی صحیح است ؟
کمتر متعرض شده اند . دیروز عرض کردیم دلیلی نداریم که حج فاسد باشد زیرا حج تمتع مرکب است از عمره تمتع و خود حج . تمام واجبات عمره را انجام داد واز احرام در امد و سپس به بیرون از مکه رفت . و نیز از طرفی هنوز حج تمتع شروع نشده است و خود حج را هم کامل و جامع بجا می اورد .
سلمنا شک کردیم که ایا عدم خروج از مکه الا محرما شرط صحت حج اینده است یا شرط صحت عمره گذشته ؟ برائت جاری می کنیم .در اصول خواندیم هنگام شک در جزئیت و شرطیت برائت جاری می شود . بناءا علی ذلک تردیدی نداریم .
تلخص مما جمیع ذکرنا :
1- حرمت خروج از مکه ثابت نشد جمعا بین روایات به خاطر کلماتی از قبیل مااحب(حدیث 7 باب 22 از ابواب اقسام الحج ) از طریق حمل ظاهر بر اظهر .
2- ظاهر تعبیر برخی روایات این بود که حکم ارشادی است حتی کراهت هم نیست . می فرمود بیرون نرو زیرا از حج می مانی و امثال ذلک .
3- ظاهر برخی روایات این بود لو علم به امکان الرجوع حرمت و کراهت علی القول بهما برداشته می شود .
4- ظاهر تعدادی از روایات این بود که احرام برای رفت و امد مستحب است علی القول به حتی واجب نیست . زیرا برخی روایات امر می کرد محرما برود و برگردد و در مقابل بخی روایات امر نمی کرد جمع بینهما مستحب می شود احرام .
5- اگر بقاء بر احرام - بنا بر قول به وجوب – حرجی باشد مثل خدمه کاروانها به اقتضای قاعده لا حرج برداشته می شود .
6- این حکم برای زمانهای بود که راهها نزدیک بود . آیا ادله مکانهای دور را هم شامل می شود ؟ خیلی بعید است . ادله انصراف دارد .
7- کسانی که قائل به حرمت شدند در ضروریات که شخص ناگزیز باید از مکه خارج شود باید استثناء قائل شوند . زیرا مامن شیء حرم الله الا قد احل لمن اضطر الیه . که از امام صادق نقل شده است .
8- باهمه این بحث ها احتیاط کنند و خارج نشوند . اگر خارج شدند به مکان قریب رود و محرما برود . طولانی نباشد . مطابق مذهب مشهور عمل کند . مردم را تشویق به این کار نکنیم .