درس خارج فقه حضرت
آیت الله مکارم
88/12/19 بسم
الله الرحمن الرحیم
بحث اخلاقی و مسائل روز :
انتقاد شدید از شایعه سازی رسانه های
بیگانه در خصوص مرجعیت
این ایام به دلیل عدم تقوای رسانه ای که در گوشه و
کنار مشاهده می شود بعضا شایعاتی ساخته شده و روی
آن تکیه می شود. شایعه سه مرحله دارد: مرحله اول
آن ساختن شایعه ، مرحله دوم پخش شایعه و مرحله سوم
پذیرفتن شایعه است که هر سه خلاف می باشد. آن کسی
که شایعات دروغین را می سازد و آن کسی که این
شایعات را پخش می کند و همچنین افرادی که این
شایعات بی پایه و اساس را می پذیرند هر سه شریک در
گناه هستند. منافقان در زمان پیامبر (ص) همین کار
را با این بزرگوار کردند و قرآن کریم نیز در آیات
مختلفی به داستان افک اشاره کرده است. اگر منافقان
شایعه درست کردند دیگران نباید آن را پخش کنند و
همچنین دیگر افراد جامعه نیز نباید آن را بپذیرند.
شایعه سازی منافقان را نباید پذیرفت و در قرآن
کریم شایعه افکنان و شایعه پذیران سخت تهدید شده
اند. اخیرا از سوی برخی از عوامل داخلی و خارجی
شایعاتی را در خصوص مرجعیت درست کرده اند که روح
ما از آن خبر ندارد و در رسانه های بیگانه آن را
نقل کردند و بعد که تکذیب می شود مجبور می شوند
تکذبیه آن را هم پخش کنند. مرجعیت از زمان غیبت
کبری تا کنون همواره حامی مردم و در خدمت آنها
بوده است. مرجعیت در مسائل سیاسی نیز خدمات بسیاری
کرده است و هم اکنون نیز در موضع حمایت از نظام و
رهبری قرار دارد. الان دشمن از داخل و خارج می
خواهد این نهاد مقدس را بکوبد و از این رو هر روز
مطالب دروغ و شایعات بی پایه و اساسی را ترویج می
کند. نهاد مقدس مرجعیت باید برای آینده و روزهای
مشکل بماند زیرا این نهاد پناهگاهی برای استقلال
کشور و مردم است و همه باید مراقب توطئه های
دشمنان و شایعه سازی آنها در خصوص مرجعیت باشند بحث فقهی : فرع دوم : عمدا احرام
را ترک کند در طول تمام مناسک یا در برخی . فرموده
اند باطل است . چرا؟ روایت نمی خواهد کسیکه امر
مولا عمدا را امتثال نکرده است فعل وی مجزی نیست .
در اصول خوانده ایم آنچه باعث اجزاءاست امتثال امر
مولا است . و امتثال یعنی علی وفق امر مولا عمل
کردن . یک قاعده عقلی است عدم اجزاء دراثر عدم
امتثال عمدا . اگر واجبات را ترک کند عامدا
عالما می تواند قصد قربت هم داشته باشد ؟ تمشی قصد
قربت از عامد محل سوال است . برخی در جواب می
گویند برخی عوام گاهی اینطوری هستند قصد قربت مثلا
برای حج می کنند و می گوینند خدایا برای تو حج بجا
می آورم اما از برخی دستورات و اوامر تمرد می کنند
مثلا لباس احرام را نمی پوشند . یک احتمال دیگر در
مانحن فیه است که خیال کند احرام وجوب تکلیفی دارد
نه وضعی و بگوید ما این کار خلاف ( ترک احرام ) را
مرتکب می شویم اما حج را که باطل نمی کند . البته
این هم جاهل به مصداق حکم تکلیفی و عامد در حکم
وضعی است . خلاصه بعید نیست از برخی عوام و افراد
نادان گاهی در عین تمرد و سرپیچی قصد قربت هم
متمشی شود . بقی هنا امران
: امر اول :
3 تا حدیثی که دیروز خواندیم در صحت عمل ناسی و
جاهل که ترک احرام کرده است . 2 تا حدیث هم مشترک
در ناسی و جاهل بود ( حدیث 1 باب 20 و حدیث 8 باب
14 ) اما حدیث دیگر ( حدیث 2 باب 20 ) فقط در باره
جاهل بود . مشکلی ایجاد نمی شود زیرا لااقل
برای هردو یک حدیث معتبر داریم و 2 تا هم برای
جاهل . سلمنا فقط برای جاهل باشد آیا الغاء خصوصیت
نکنیم برای ناسی . امر دوم
: در حدیث جمیل بن دراج یک قیدی است که در
میان فقهاء محل بحث شده است . عبارت این است :
تُجْزِيهِ نِيَّتُهُ إِذَا كَانَ قَدْ نَوَى
ذَلِكَ فَقَدْ تَمَّ حَجُّهُ . 3 احتمال دارد :
1- نیت احرام .
ثمره آن این است که بدون نیت احرام فایده ای ندارد
. در صورتی مجزی است که مقید به نیت احرام باشد .
و طبق این فرض دو حدیث دیگر هم که مطلق بودند مقید
می شوند به اجزاء در صورت قصد نیت احرام . 2- نیت مناسک حج : یعنی
نیت احرام نکرده اما اینکه نیت مناسک حج را کرده
کافی و مجزی است . 3-
نیت قصد قربت : را هم که داشته باشد کافی
است . از این 3 احتمال احتمال اول ما را محدود
می کند یعنی باید نیت احرام باشد تا مجزی باشد .
اما دو احتمال دیگر محدودیتی قائل نیست زیرا هم
نیت مناسک کرده و هم قصد قربت دارند . و احتمال
اول از یک جهت باطل است . زیرا درحدیث جمیل هم در
باره ناسی بود و هم جاهل . جاهل چگونه می
تواند نیت احرام داشته باشد ؟ اصلا نمی دانسته .
جاهل بوه به احرام . اصلا نیت نمی کند . سالبه به
انتفاء موضوع بوده . علی هذا احتمال اول حذف می
شود . علاوه براین حدیث مشکل سندی هم دارد . خلاصه
اینکه حدیث مذکور برای ما مشکلی ایجاد نمی کند .
