ارتباط شیعی

عالمان دینی از دیرباز محل رجوع مردم بوده و پیوسته در مقام پاسخگویی به سؤالات و نیازهای آنان برآمده‌اند و بخش زیادی از توسعه و ترویج احکام دین و پالایش آن از خرافات و پیرایه‌های دروغین مرهون ارتباط مستقیم مردم با عالمان بوده‌است.

امروزه به موازات پیشرفت علوم و فنون، گرایش به معنویات و اندیشه‌های دینی نیز در سرتاسر جهان در حال گسترش است و به همین نسبت، میزان نیاز و مراجعه به عالمان دینی هم رو به فزونی گذاشته است. به عبارت دیگر حفظ و تقویت رویکرد جامعه بشری به دینداری نیازمند ارتباط مردم با عالمان دینی است و این ارتباط غالباً در فضای پرسمان دینی ظهور می‌کند؛ در واقع پاسخگویی به پرسش‌های دینی است که از یک سو جامعه دینی را پایدارتر می‌سازد و از سوی دیگر با دفع و رفع شبهات، راه تزلزل در باورهای جامعه دینی را مسدود می‌کند.

از دیگر سو، مراجعه به مراجع و علما همچون گذشته، بسادگی و سهولت میسر نیست و غالباً متضمن صرف وقت فراوان و سایر هزینه‌های احتمالی است. به همین خاطر است که شاهد رشد روزافزون ارتباطات غیرحضوری با دفاتر علمای دینی هستیم. در عین حال نباید فراموش کرد که ارتباط دوسویه و مستقیم با مراجع و علما همچنان مورد درخواست و علاقه دینداران و متشرعین است؛ دینداران و متشرعینی که طبعاً به کشورها و ملت‌های گوناگونی تعلق داشته و از زبان گفتاری متفاوتی استفاده می‌کنند.

بدین ترتیب، ارتباط میان مردم و عالمان دینی با مسایل فراوانی مواجه است و باید به گونه‌ای بسترسازی گردد که:

1- سهل و آسان انجام پذیرد.

2- مفید و کم‌هزینه باشد.

3- بی‌واسطه بوده و یا کمترین واسطه را داشته باشد.

4- محدود به یک زبان گفتاری نبوده و دست‌کم زبان‌های پرجمعیت را پوشش دهد.

5- و از همه مهم‌تر، دوسویه و زنده باشد.


طرح "ارتباط شیعی" نمونه‌ای است که ویژگی‌های کم‌هزینه بودن، سهولت دسترسی، پاسخگویی زنده و دوسویه، دریافت جواب از مرجع دینی با کمترین واسطه و رفع دغدغه ناشی از عدم تطابق زبان پرسشگر و پاسخگو را در بر دارد.

اما سؤال اینجاست که بهره‌گیری از تکنولوژی جدید برای پاسخگویی به پرسش‌های دینی چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد؟

با توجه به گستره شبکه وب، حداقل توقعی که کاربران دارند این است که بتوانند "به‌آسانی" و "با هزینه اندک" به عالم متبحر (در زمینه سؤال) دست بیابند و پاسخ خود را دریافت کنند .

اولین پیشنهادی که در این زمینه مطرح می‌شود، استفاده از پست الکترونیکی است. چرا که با هزینه اندک می‌توان سؤال را ارسال و پاسخ را دریافت کرد.

اما باید توجه داشت که سطح توقع کاربران را نمی‌توان در این حد منحصر کرد چرا که با توجه به قابلیت‌های وب، کاربران توقع دارند با عالم دینی ارتباط دوسویه داشته باشند .

البته ارتباط دوسویه نه فقط یک توقع، بلکه یک نیاز هم هست چرا که در روش پست الکترونیکی ممکن است بعضی از زوایای یک سؤال تبیین نشود و متقابلا پاسخ نیز اقناع کننده نباشد. اما تبادل دوسویه اطلاعات، می‌تواند زوایای مبهم پرسش و پاسخ را روشن سازد و پرسشگر را اقناع کند.

فناوری اطلاعات، تبادلات نوشتاری (Text Chat) و گفتاری(Voice Chat) را برای تبادل دوسویه و پرسش و پاسخ دینی، ارایه می‌کند و در این زمینه نیاز چندانی به WebCam احساس نمی‌شود و حتی ممکن است پرسشگر به خاطر اینکه توسط پاسخ‌دهنده دیده می‌شود از بعضی پرسش‌ها حذر کند و به واسطه شرم و حیا آن‌ها را مطرح نکند.

بنابراین، ارتباط گفتاری و نوشتاری می‌تواند روش مناسبی برای پاسخ گویی به پرسش‌های دینی باشد .

اما سوال جدید این است که برای برقراری این ارتباط، آیا باید از روش‌های بومی(جدید و انحصاری) استفاده شود، یا روش‌های رایگان و غیربومی هم جوابگوست.

به عنوان مثال استفاده از محیط هایی مانند یاهو و پالتاک که به صورت رایگان ارتباط کاربران را برقرار می‌کند آیا می‌تواند جوابگوی این حرکت باشد؟ آیا می‌توان عالمان دینی را به استفاده از این روش علاقمند کرد؟ وآیا بر فرض پذیرش عالمان دینی، این روش می‌تواند تمام نیازهای این حرکت را جواب دهد؟

آیا با وجود اتاق‌های نابهنجار در این محیط‌ها می‌توان شأن عالم دینی را به واسطه قرار گرفتن در همسایگی چنین محیط‌هایی حفظ کرد؟ و بر فرض حفظ حرمت عالم دین آیا در میان خبرگان صنعت IT (که دیندار هم هستند) توان ساخت چنین ابزاری وجود ندارد و هزینه‌ها، قابل توجیه هست؟

واقعیت این است که بکارگیری IT در پرسمان دینی چند سالی هست که دغدغه متدینین این حوزه است اما وجود محیط‌های رایگان از یک سو انگیزه حرکت بومی را از بین برده و نبود محیط بومی قابل اطمینان، از سوی دیگرعالمان دینی را از گام نهادن جدی در این وادی بازداشته ودر این میان آنان که متضرر شده‌اند، دیندارانی بوده‌اند که به واسطه نداشتن حبل متین در مقابل شبهات دچار لغزش یا تحیر شده‌اند.

بدین ترتیب به نظر می‌رسد که باید هرچه سریع‌تر از نرم‌افزارهای رایگان موجود صرفنظر کرد و حرکتی مستقل را در این زمینه سامان داد؛ حرکتی که دقیقاً مبتنی بر نیازها و ضرورت‌های یک ارتباط تأثیرگذار دینی میان مردم و عالمان دینی باشد.

به علاوه در این حرکت علمی باید توجه ویژه‌ای به موضوع تفاوت زبان پرسشگر و عالم دینی صورت پذیرد، زیرا بخش زیادی از عدم مراجعه مستقیم به عالمان دینی به همین عامل بازگشت می‌کند. برای رفع این مشکل دو راه‌حل وجود دارد؛

1- پاسخگویی به زبان‌های اصلی توسط شخص: در این روش عالم دینی به زبان پرسشگر (که یکی از زبان‌های اصلی است) پاسخ می‌دهد؛ به عبارتی نیروی انسانی، ترجمه متن و صوت را متناسب با زبان پرسشگر بر عهده دارد.

2- پاسخگویی به زبان‌های اصلی توسط ماشین: در این روش عالم دینی به زبان خود تکلم می‌کند، اما موتور مترجم، به صورت هم‌زمان گفتار یا نوشتار پاسخگو را به زبان پرسشگر ترجمه و ارسال می‌کند که در این حالت دغدغه دسترسی به کارشناس دینی با قید هم‌زبانی نیز، وجود نخواهد داشت.

این روش اگر چه در حال حاضر در ایران قابل پیاده‌سازی نیست، اما حرکت در راستای آن می‌تواند کاربردهای متعدد علمی و تجاری می‌تواند داشته باشد.

امید که هر روز شاهد پیشرفت‌های تازه‌ای در این زمینه باشیم.

BaharSound

www.baharsound.com, www.wikifeqh.ir, lib.eshia.ir

logo